Udar – jak rozpoznać objawy i zareagować na czas?

Udar to poważne zagrożenie dla zdrowia, które może dotknąć każdego, niezależnie od miejsca i czasu. Brak sygnałów ostrzegawczych przed jego wystąpieniem sprawia, że niezwykle istotne jest szybkie działanie w celu zminimalizowania uszkodzeń mózgu oraz uniknięcia trwałej niepełnosprawności. Udar to niewydolność krążenia krwi, wpływająca na określony obszar mózgu, co prowadzi do śmierci komórek nerwowych. Może on spowodować porażenie lub utratę przytomności, a większość przypadków występuje nagle, bez wcześniejszych symptomów.

Pobierz ulotkę Profilaktyka udarów mózgu w formacie pdf.

Rodzaje udarów

Wyróżniamy trzy główne rodzaje udarów:

1. Udar niedokrwienny – stanowi około 80% przypadków. W tym rodzaju udaru dochodzi do zamknięcia tętnicy i ograniczenia dopływu krwi do mózgu.
2. Udar krwotoczny – obejmuje około 20% przypadków. Powstaje na skutek krwotoku śródmózgowego lub podpajęczynówkowego.
3. Udar żylny – występuje rzadziej, w mniej niż 1% przypadków, i jest konsekwencją zakrzepicy zatok żylnych mózgowia.

Zdarza się, że niedrożność tętnicy mózgowej jest tymczasowa, a problem rozwiązuje się naturalnie, nie pozostawiając skutków ubocznych. Tego typu epizod nazywamy mikroudarem. Objawy są identyczne jak w przypadku „prawdziwego” udaru, jednak ustępują w ciągu godziny. Mikroudar jest poważnym sygnałem alarmowym – może on zwiastować udar w ciągu kolejnych 48 godzin, często o większym nasileniu. Dlatego tak ważne jest, aby natychmiast skonsultować się z lekarzem.

Objawy udaru – na co zwrócić uwagę?

Rozpoznanie objawów udaru i szybka reakcja mogą uratować życie. Kluczowe jest monitorowanie czasu pojawienia się objawów, ponieważ niektóre metody leczenia są skuteczne tylko, jeśli zostaną wdrożone szybko.

Typowe objawy udaru to:

• Kłopoty z mówieniem i rozumieniem – trudności ze zrozumieniem mowy innych osób oraz problem z wyrażaniem własnych myśli.
• Paraliż lub drętwienie twarzy, rąk lub nóg – nagłe drętwienie, osłabienie lub paraliż, zwykle po jednej stronie ciała. Jeśli jedno ramię opada przy próbie uniesienia obu, może to być oznaka udaru.
• Problemy z widzeniem – nagłe pogorszenie wzroku, ciemne plamy lub podwójne widzenie.
• Silny ból głowy – nagły, intensywny ból głowy, któremu mogą towarzyszyć wymioty, zawroty głowy lub zaburzenia świadomości.
• Kłopoty z chodzeniem – utrata równowagi, nagłe zawroty głowy lub brak koordynacji ruchowej.

Kiedy wezwać karetkę?

Jeżeli zauważysz u siebie lub u bliskiej osoby którykolwiek z powyższych objawów, nie zwlekaj i natychmiast wezwij pomoc. Pamiętaj o zasadzie „UDAR”:

• U – Utrudniona mowa: Poproś o powtórzenie prostego zdania. Czy mowa jest wyraźna?
• D – Dłoń opadnięta: Poproś o uniesienie obu rąk. Czy jedna ręka opada?
• A – Asymetria ust: Poproś o uśmiech. Czy jedna strona twarzy opada?
• R – Rozmazane widzenie: Zapytaj, czy obraz jest wyraźny.

Czas jest kluczowy. Jeśli zauważysz jakikolwiek z tych objawów, natychmiast zadzwoń pod numer alarmowy 112 lub 999. Twoja szybka reakcja może uratować życie!